در کتاب قرآن  مجید هم در خصوص رویا بحث شده و به ویژه معجزه یکی از پیامبران یعنی یوسف ع تعبیر خواب بوده است..و نیز برای بسیاری از پیامبران ب اولیا  ارتباط با عالم بالا بیشتر به صورت نوعی مکاشفه در بین خواب و بیداری بوده است …غالبا دیدن رویا و خوابق درست و صادقه نیاز به شرایط جسمی و روحی و فردی و محیطی خاص دارد.در باب رویای بزرگان واولیا هم این هست مثلا .این نوع مکاشفات نمی تواند در زمانی باشد که بدن سنگین و خسته است و اساسا” وقتی خواب  درست و صادق و بهتر دیده می شود که بدن سالم بو ده و حسته و افسرده و ناپاک و..نیست و جریان خون در بدن روان و استاندارد و خوب باشد …افرادی که ذهن درگیر و خیلی مشغول دارند و یا در محیط و هوای آلوده و غذای بد هستند فعالیت بدنی زیادی دارند یا دچار بیماری های بد  می شوند غالبا” نمی توانند خواب ب درست و صاف و با تعبیر و صادق بینند و این مطالب نشان دهنده رابطه بین جسم سالم و روح و نفس سالم است!

چارچوب و کلیات دیدن  حواب در دوران معاصر در کل مثل خوابهای دوران قدیمی است.اما چون مصادیف  زندگی و نشانه ها و…زیادتر شده و تغییر یافته پس در دیدن خواب هم این عناصر  زیاد تر شده است.به عبارت بهتر مردم  زمان ما؛ با مشکلات و مسایل جدیدی روبرو شده اند..که  برای تعبیر خواب آنها  تغبیر کننده نمی توان فقط با رجوع به کتب قدیمی :خوابها را تعبیر کردوتعبیر خواب علاوه بر افاضه و الهام الهی نیازمند توجه به مسایل جدید در حوامع مدرن هم باشد.خواب و خواب دیدن به عوامل متعددی وابسته است ، از جمله فرد و شرایط حال و هوا و سلامتی و غذا و اخلاق و …در مجموع ما سه نوع خواب داریم ؛

1-خوابی که محصول تجربیات روزانه است گاهی اتفاقات روزانه در هنگام شب توسط مغز مرور می شود ممکن است این خوابها درهم و پراکنده  وناراحت کننده باشیند و یا به شکل کابوس نمایان شوند در دنیای افسانه‌ها، کابوس پدیده‌ای ترسناک و وحشت‌زا است. یک روح شیطانی که افراد خفته را تسخیر می‌کند. امّا در دنیای امروز، هنگامی که از کابوس صحبت می‌کنیم منظورمان خواب ترسناکی است که با احساس پریشانی و نومیدی همراه است.
جنبه خون آشامی کابوس‌های افسانه‌ای می‌تواند سرنخ خوبی درباره کابوس‌ها به طور کلی در اختیار بگذارد زیرا از نظر روان‌پویشی، کابوس‌ها تصاویر هیجانات خام و ابتدائی نظیر پرخاشگری و خشم هستند که به روان‌هوشیار یا خودآگاه ما ملحق نشده‌اند. بنابراین، ما تمایل داریم با این جنبه‌های «زشت» زندگی ناخودآگاهمان به صورت تصاویر ترسناک در خواب روبرو شویم.
کابوس در دوران کودکی بسیار شایع است زیرا زمان رشد هیجانات ماست و هنگامی است که همگی ما درگیر هیجانات ابتدایی و خامی چون پرخاشگری و خشم هستیم.
کابوس‌های آسیب‌زا می‌توانند یکی از نشانه‌های متعدد اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) باشند. کابوس‌های تکراری و مزاحم که بعد از یک سانحه پیش می‌آیند غالباً شامل موضوعات نمادینی هستند که منعکس کننده آسیب اصلی است و به تهدید زندگی، تهدید به طرد شدن یا از دست دادن هویت ارتباط دارد. با وجودی که کشف این موضوعات در روان درمانی می‌تواند باعث بهبود انطباق شخصی گردد، کابوس‌ها ممکن است همچنان ادامه یابند. بنابراین، کابوس‌های آسیب‌زا را باید به گونه‌ای متفاوت از سایر خواب‌ها مورد درمان قرار داد. دانستن این که دلایل روان‌شناختی وجود این کابوس‌ها چیست، کفایت نمی‌کند. ما به رویدادی «آسیب‌زا» می‌گوئیم که احساس امنیت قبلی ما از «خود» را مختل سازد. و در نتیجه، برای رهایی از آسیب، باید فعالانه در صدد تغییرات خودآگاهانه در زندگی برآئید تا تصورات ویرانگر و آسیب رسان خود درباره زندگی و «هویت» را سازگار سازید. برای مثال، «حساسیت‌زدایی سیستماتیک» به عنوان بخشی از درمان چند بعدی برای PTSD می‌تواند در کاهش بازآفرینی آسیب، بسیار موثر باشد. خیلی از مردم از دیدن خواب‌های ناراحت کننده با تصاویر ناخوشایند، علیرغم داشتن یک زندگی ظاهراً آرام و مسالمت‌آمیز، شکایت دارند. و می‌پرسند: «ذهن ناخودآگاه من چه می‌خواهد به من بگوید؟»
دلایل مختلفی برای این گونه خواب‌ها وجود دارد:
نخست این که خواب‌ها می‌توانند راهنمایی‌های ناخودآگاه باشند. شاید به طریقی به اعتقاداتتان پشت پا زده‌اید، یا چیزی را فراموش کرده‌اید، و یا خواسته‌ای را برآورده نکرده‌اید. مثلاً کسانی که در میانسالی در آستانه تغییر شغل باشند ممکن است خواب ببینند که در مدرسه به دنبال یک کلاس درس می‌گردند یا خود را در جلسه امتحان نهایی ببینند در حالی که می‌دانند در تمام سال فراموش کرده‌اند در کلاس حاضر شوند. بدین ترتیب احساس وحشت و سراسیمگی موجود در خواب به احساس واقعی وحشت از ناکامی در شغل جدید در زندگی جاری آن‌ها اشاره می‌کند.
دوم این که خواب‌ها ممکن است هشداری باشند بر پایه گناه و تقصیر. برای مثال، تصور کنید که از بانکی که برای آن کار می‌کنید اختلاس کرده‌اید. آنگاه خواب‌هایی می‌بینید درباره دزدانی که وارد خانه شما شده‌اند و چیزهایی را به سرقت برده‌اند. خوب، در این حالت، خواب شما تصویری است از چیزی که برای شما اتفاق افتاده که مشابه صدمه‌ای است که شما به کس دیگری زده‌اید. این تشابه غالباً در کابوس‌های کودکان روی می‌دهد: کودک در بیداری احساس عصبانیت و خشم نسبت به والدین دارد و در عین حال، ظرفیتِ شناختی لازم برای بیان این احساسات به صورت آزادانه را ندارد. در نتیجه، در ناخودآگاه او، این خشم به صورت تصاویر تهدیدآمیز کابوس، علیه آن‌ها بازگردانده می‌شود.
سوم این که خواب‌ها می‌توانند اشاره‌ای به یک شوک روحی یا ضربه عاطفی سرکوب شده باشند. همان گونه که پیشتر گفته شد، کابوس‌ها غالباً همراه هستند با دردهای هیجانی ضایعه‌ای که در دوران بلوغ و بزرگسالی تجربه شده است. امّا اگر یک ضربه عاطفی یا ضایعه‌ای در دوران کودکی سرکوب شده باشد، خواب‌های منعکس کننده شدّت و عمق هیجانی آن ضایعه ممکن است در طول زندگی- به صورت وسواس تکرار- باقی بمانند تا آن که سرانجام آن ضایعه به ذهن خودآگاه ما راه یابد و بهبود یابد.
چهارم این که خواب‌ها ممکن است دلشوره‌های روانی باشند. این پدیده نادری است امّا برای برخی افراد اتفاق می‌افتد. در واقع، حداقل یکبار برای خود من اتفاق افتاده است. با وجود این، توصیه من در اینجا این است که این خواب‌ها را نادیده بگیرید. اگر این خواب‌ها حاوی جزئیات کافی درباره این که «چه موقع»، «کجا» و «برای چه کسی» این اتفاق خواهد افتاد نباشند، و در نتیجه نتوان از آن جلوگیری کرد، بنابراین چنین دلشوره‌هایی بی‌فایده و بیهوده هستند.
من هنوز به خوبی به یاد می‌آورم که یکبار در خواب چند نفر را دیدم که در رودخانه کوچکی بازی می‌کردند و از آبشارهای کوچکی پائین می‌پریدند. ناگهان آب زیادی در رودخانه جاری شد و همه را با خود برد. صبح روز بعد، به هنگام خوردن صبحانه، تیتر روزنامه توجهم را جلب کرد. وقتی مقاله را خواندم نزدیک بود نفسم بند بیاید. روز قبل، چند ماجراجو در کوه‌های سوئیس بر روی رودخانه‌ها و آبشارها مشغول موج سواری بوده‌اند که ناگهان توفان بزرگی برخاسته و همه آن‌ها را با خود برده بوده است. و یا درهم بی ربط و پراکنده باشند ..برخی خوابها هم داستان کاملی دارد به عبارت دیگر منظم هستند گاهی موضوع خواب منظم است گوئی همزمان ودر لحظه:در حال دیدن یک یا دو خواب هستند. برخی افراد خواب خود را به صورت کامل می بینند وبه یاد دارند .. اما عده ای  هم خواب خود را به طور کامل  یا ناقص فراموش می کنند .این به معنای آنستکه همه آدمها خواب می بینند ولی عده ای بدلایلی ؛کاملا” فراموش میکنند و برخی قسمتهائی از خواب را بیاد می آوردند اما چند ساعت بعد از بیدار شدن فراموش می کنند…گروهی از آدمها هم که روح و نفس ارامی دارند به وضوح خواب را به خاطر می سپارند .البته گاهی از اوقات برخی خوابها که عنوان تذکر به انسان را دارد حتی برای کسانی که تمام خواب خودشان را فراموش می کنند به صورت واضحی در حافظه آنها می ماند این قبیل خوابها غالبا” دارای تعبیر است و از جهت تذکر و یادآوری برای آن فرد می باشد.برخی از خوابها نشانه ای از نیازهای روزمره است ممکن است مربوط به نیاز لباس ، کار ، خرید لوازم مختلف و نیازهای جنسی باشد این نیازها در اثر تکرار روزانه در مغز ثبت شده ؛ که ممکن است در حالت خواب به صورتهای مختلف درخواست نشان داده شود و اصطلاح شتر در خواب بیند پنبه دانه از همین جا است شتر پنبه دانه را دوست دارد ولی امکان خوردنش را ندارد ناچارا” در خواب می بیند!

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٤:٢٩ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٠/٦/۱٤